Edukira joan

Vilalba

Wikipedia, Entziklopedia askea
Vilalba
Galiziako udalerrien zerrenda
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Galizia
ProbintziaLugoko probintzia
AlkateaMarta Rouco Seoane
Izen ofizialaVilalba
Villalba
Posta kodea27800
INEk ezarritako kodea27065
HerriburuaVilalba (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak43°17′47″N 7°40′43″W / 43.2963°N 7.6786°W / 43.2963; -7.6786
Mapa
Azalera379 km²
Altitudea480 m
MugakideakAbadín, Cospeito, Begonte, Guitiriz, Xermade eta Muras
Demografia
Biztanleria13.852 (2025)
alt_left 7.196 (%51,6) (%48,4) 6.750 alt_right
Dentsitatea37 bizt/km²
MatrikulaLU
vilalba.gal

Vilalba Galiziako barnealdeko udalerria da, Lugoko probintziaren ipar-mendebaldean dagoena eta bertako hirugarren herririk populatuena dena. Halaber, Terra de Cha eskualdeko herri nagusia da.

Azken erroldaren arabera 13.852 biztanle zituen 379 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Abadín, Cospeito, Begonte, Guitiriz, Xermade eta Muras.

Mapa
Vilalba eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko parrokiarik handienak Vilalba, Sancovade, Goiriz, Santaballa eta San Martiño de Lanzós dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako parrokiak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
3km
1.9milia
30
29
28
27
26
25
24
23
22
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
3 Goiriz (Vilalba) (biztanleria 625)
3 Goiriz (Vilalba) (biztanleria 625)
2
1
1
Vilalba, Vilalba (biztanleria 5,985)
2
Sancovade (biztanleria 1,298)
3
Goiriz (Vilalba) (biztanleria 625)
4
Santaballa, Vilalba (biztanleria 505)
5
San Martiño de Lanzós (biztanleria 470)
6
Árbol, Vilalba (biztanleria 410)
7
San Simón da Costa (biztanleria 366)
8
Román, Vilalba (biztanleria 353)
9
Rioaveso, Vilalba (biztanleria 332)
10
Oleiros, Vilalba (biztanleria 317)
11
Belesar, Vilalba (biztanleria 293)
12
Alba (biztanleria 281)
13
Mourence, Vilalba (biztanleria 261)
14
Codesido, Vilalba (biztanleria 247)
15
Corvelle, Vilalba (biztanleria 244)
16
Carballido, Vilalba (biztanleria 223)
17
Insua, Vilalba (biztanleria 222)
18
Noche, Vilalba (biztanleria 214)
19
Nete, Vilalba (biztanleria 196)
20
A Torre, Vilalba (biztanleria 153)
21
Boizán, Vilalba (biztanleria 142)
22
Vilapedre, Vilalba (biztanleria 137)
23
Samarugo, Vilalba (biztanleria 130)
24
Distriz, Vilalba (biztanleria 129)
25
Ladra, Vilalba (biztanleria 113)
26
Gondaísque, Vilalba (biztanleria 54)
27
Tardade, Vilalba (biztanleria 53)
28
Soexo, Vilalba (biztanleria 50)
29
Xoibán, Vilalba (biztanleria 47)
30
San Salvador de Lanzós, Vilalba (biztanleria 34)

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea13.50013.80014.10014.40014.70015.00015.30015.60015.900200020052010201520202025VilalbaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 6.750 gizon, 7.196 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.04
 
100+
 
0.17
0.44
 
95-99
 
0.72
1.51
 
90-94
 
3.22
2.64
 
85-89
 
4.63
3.97
 
80-84
 
5.95
4.67
 
75-79
 
5.74
6.06
 
70-74
 
5.79
7.53
 
65-69
 
6.38
8.55
 
60-64
 
7.59
8.77
 
55-59
 
8.16
7.59
 
50-54
 
7.35
7.42
 
45-49
 
7.56
6.53
 
40-44
 
6.05
6.15
 
35-39
 
5.71
5.36
 
30-34
 
4.38
4.01
 
25-29
 
3.81
4.53
 
20-24
 
3.47
3.94
 
15-19
 
3.46
3.99
 
10-14
 
3.65
3.41
 
5-9
 
3.38
2.89
 
0-4
 
2.83
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 68,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 53,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,8 —probintzian % 12,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lugoko mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 68,5Probintzia berean · % 14,6Erkidegoan · % 4,1Beste erkidegoa · % 4Estatutik kanpo · % 8,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 1.231 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 41)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Kolonbia, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 41Europa · % 27,2Afrika · % 29,7Asia · % 1,9Ozeania · % 0,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
217
Maroko
124
56
Kolonbia
84
69
Errumania
59
56
Kuba
64
35
Venezuela
41
18
Brasil
45
38
Portugal
21
13
Frantzia
19
9
Peru
18
12
Suitza
15
15
Erresuma Batua
10
10
Dominikar Errepublika
10
10
Belgika
7
5
Alemania
11
7
Argentina
8
7
Pakistan
4
9
Txile
2
3
Ekuador
6
5
Senegal
3
3
Txina
4
4
Italia
2
1
Mexiko
5
0
Honduras
5
1
Uruguai
4
4
Irlanda
0
1
Bulgaria
2
0
Paraguai
3
0
Ameriketako Estatu Batuak
2
1
Herbehereak
1
1
India
1
2
Mali
0
1
Ukraina
1
1
Aljeria
0
0
Bolivia
1
1
Danimarka
0
0
Errusia
1
0
Filipinak
1
1
Gambia
0
0
Ghana
1
0
Lituania
1
1
Moldavia
0
1
Nigeria
0
0
Polonia
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 10.566 etxebizitza zeuden: 5.674 (% 53,7) nagusiak eta 4.892 (% 46,3) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 1.012 (% 9,6) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 3.413 (% 32,3) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 16 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 114 plazarekin (7,13 plaza etxebizitzako).[6]

10.566etxebizitza
5.674etxegune
3.413hutsik (% 32,3)
16etxebizitza turistiko (2026) Lugoko mapa

Etxebizitza multzoa Lugoko mapa

5.674
4.892
Etxebizitza nagusia (5.674)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (4.892)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Lugoko mapa

6.141
1.012
3.413
Okupatuak (6.141)Noizbehinkakoak (1.012)Hutsik (3.413)

Guztira 5.674 etxegune zeuden, eta horietatik 1.684 (% 29,7) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 11.684
2 pertsona1.532
3 pertsona1.239
4 pertsona843
5 edo gehiago376

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 12.429 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,6 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 30,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 29,8.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,9 zen 2021ean eta % 22,6 2024an; beraz, 1,7 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 33,0 izatetik % 29,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 25,9 ziren, eta gizonen artean % 18,9; 7,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 32,9 eta gizonen % 26,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

12.429biztanle 15 urte edo +, 2024
% 22,6goi-mailako ikasketak+1,7 puntu 2021etik mapa
% 29,8lehen hezkuntza edo gutxiago−3,2 puntu 2021etik mapa
% 7,3ikasten ari dira, 2024
% 29,8
% 30,2
% 17,5
% 22,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 29,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 30,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 17,5Goi-mailako ikasketak · % 22,6
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lugoko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 59,5 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 40,5 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 54 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 58,8 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 41,2. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 12,6 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 12,6
Lehen hezkuntza
% 17,2
DBH eta antzekoak
% 30,2
Batxilergoa
% 10,3
Erdi-mailako LH
% 7,2
Goi-mailako LH
% 9,1
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 6,3
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 4,6
Masterrak eta espezialitateak
% 2,0
Doktoretzak
% 0,4
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Vilalba, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak2.804% 22,61.133% 18,91.671% 25,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa2.169% 17,51.141% 19,11.028% 15,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)3.751% 30,22.123% 35,51.628% 25,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago3.705% 29,81.584% 26,52.121% 32,9
Guztira12.429% 100,05.981% 100,06.448% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Vilalba, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 20,9% 16,5% 29,6% 33,012.621
2022% 21,4% 17,1% 29,6% 31,912.509
2023% 22,0% 17,1% 30,0% 30,912.472
2024% 22,6% 17,5% 30,2% 29,812.429

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 7,3 ikasten ari zen (903 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 51,9 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 25,8 batxilergoan, % 17,5 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 3,5 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 54,1 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 49,4; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 20,2 eta emakumeen % 15,1. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 88,2 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 45,6 eta 25–29 urtekoen % 8,9; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 1,6 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 49,6 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 30,8.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 88,2
20–24 urte
% 45,6
25–29 urte
% 8,9
30–34 urte
% 7,2
35–39 urte
% 4,9
40–44 urte
% 3,6
45–49 urte
% 3,0
50–54 urte
% 1,5
55 urte edo +
% 0,1
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 1,0
Goi-mailako ikasketak
% 51,9
Erdi-mailako LH
% 17,5
Batxilergoa
% 25,8
DBH eta antzekoak
% 3,5
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 0,2
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 92,7 estatuan jaio zen, eta % 7,3 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 25,8; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 13,8 eta % 35,2, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,2 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 33,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 22,6 eta % 32,0, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 19,4
Goi-mailakoak
% 13,8
% 18,9
Batx. / erdi LH
% 20,9
% 35,9
DBH
% 30,1
% 25,8
Lehen H. edo gutx.
% 35,2
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 26,2
Goi-mailakoak
% 22,6
% 15,4
Batx. / erdi LH
% 23,5
% 25,5
DBH
% 21,9
% 33,0
Lehen H. edo gutx.
% 32,0
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 7,4 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 6,0.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 53,1 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 33,3 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Andrade gazteluko dorrea.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.745 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 32.305 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.316 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 16.023 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 52,5[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,2), beste diru-sarrerak (% 11,7), langabezia-prestazioak (% 1,6), beste prestazioak (% 5).

53%
29%
12%
Soldata · % 52,5Pentsioak · % 29,2Langabezia · % 1,6Beste prestazioak · % 5Beste sarrerak · % 11,7
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 25,1 da, probintziakoaren (28,6; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,4; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Vilalba udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 6.123 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,7; gainerako % 50,3 inaktibo zeuden (erretiratuak % 66,0, beste inaktiboak % 25,3 eta ikasleak % 8,7).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 52,6 zen eta emakumezkoena % 47,0; langabezia-tasa, aldiz, % 7,9 eta % 6,8 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 5.654 zen 2023ean, 2021eko 5.514etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 48,8 osatzen dute, eta gizonek % 51,2.

5.654okupatu, 2023+% 2,5 2021etik
% 48,8emakumeak okupatuen artean
% 49,7jarduera-tasa, 2024
% 7,4langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 46,0
% 33,2
% 12,7
Okupatuak · % 46,0Langabeak · % 3,7Ikasleak · % 4,4Erretiratuak · % 33,2Beste inaktiboak · % 12,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Vilalba, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak5.671% 46,02.871% 48,52.800% 43,8
Langabeak452% 3,7247% 4,2205% 3,2
Inaktiboak6.193% 50,32.805% 47,43.388% 53,0
Guztira12.316% 100,05.923% 100,06.393% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 64,0), industria (% 18,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 9,6) eta eraikuntza (% 8,3).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena manufaktura-industria da (% 17,1), ondoren merkataritza (% 16,9) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 9,6) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lugoko mapa
% 9,6
% 18,0
% 8,3
% 64,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 9,6Industria · % 18,0Eraikuntza · % 8,3Zerbitzuak · % 64,0
Jarduera-adar zehatzak
Manufaktura-industria
% 17,1
Merkataritza
% 16,9
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 9,6
Eraikuntza
% 8,3
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 7,8
Ostalaritza
% 7,6
Garraioa eta biltegiratzea
% 6,5
Hezkuntza
% 5,9
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Administrazio publikoa
% 5,3
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,4
Jarduera profesionalak
% 3,2
Beste zerbitzu batzuk
% 2,1
Etxeetako jarduerak
% 1,6
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 1,5
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 1,1
Informazioa eta komunikazioak
% 1,0
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,3
Erauzketa-industriak
% 0,3
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,3
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 63,2; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,2), eta oinarrizko okupazioak % 9,8.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 66,7 eta emakumeen % 59,5).

% 23,2
% 63,2
% 9,8
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,2Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 63,2Oinarrizko okupazioak · % 9,8Ez dago jasota · % 3,9
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Vilalba, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak1.309% 23,2614% 21,2695% 25,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak3.572% 63,21.931% 66,71.641% 59,5
Oinarrizko okupazioak553% 9,8233% 8,0320% 11,6
Ez dago jasota220% 3,9119% 4,1101% 3,7
Guztira5.654% 100,02.897% 100,02.757% 100,0

Okupatuen % 74,8 besteren konturako langileak dira, eta % 25,2 norberaren konturakoak.[17]

% 20,6
% 65,2
% 9,5
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,7Norberaren kontura, langilerik gabe · % 20,6Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 65,2Besteren kontura, aldi baterakoa · % 9,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Vilalba, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura1.426% 25,2779% 26,9647% 23,5
Besteren kontura4.228% 74,82.118% 73,12.110% 76,5
Guztira5.654% 100,02.897% 100,02.757% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 93,5 estatuan jaio zen, eta % 6,5 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 48,2 okupatuak dira, % 37,4 erretiratuak, % 5,9 bestelako inaktiboak, % 4,5 ikasleak eta % 4,0 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 51,8 okupatuak dira, % 30,5 bestelako inaktiboak, % 6,6 langabeak, % 6,4 ikasleak eta % 4,7 erretiratuak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 43,1 okupatuak dira, % 32,9 erretiratuak, % 15,9 bestelako inaktiboak, % 4,3 ikasleak eta % 3,7 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 41,3 okupatuak dira, % 40,3 bestelako inaktiboak, % 10,4 langabeak, % 4,2 erretiratuak eta % 3,7 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 48,2
Okupatuak
% 51,8
% 4,0
Langabeak
% 6,6
% 4,5
Ikasleak
% 6,4
% 37,4
Erretiratuak
% 4,7
% 5,9
Beste inakt.
% 30,5
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 43,1
Okupatuak
% 41,3
% 3,7
Langabeak
% 10,4
% 4,3
Ikasleak
% 3,7
% 32,9
Erretiratuak
% 4,2
% 15,9
Beste inakt.
% 40,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 93,3 estatuan jaio zen, eta % 6,7 atzerrian.[16] Okupazio-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 66,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,1 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,3 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 66,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 17,5 oinarrizko okupazioetakoak eta % 10,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 59,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 26,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 10,6 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 54,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 27,1 oinarrizko okupazioetakoak eta % 12,7 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 22,1
Goi eta erdi maila
% 10,0
% 66,6
Langile kualifikatuak
% 66,8
% 7,3
Oinarrizko okup.
% 17,5
% 4,0
Ez dago jasota
% 5,7
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 26,0
Goi eta erdi maila
% 12,7
% 59,8
Langile kualifikatuak
% 54,8
% 10,6
Oinarrizko okup.
% 27,1
% 3,6
Ez dago jasota
% 5,4
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egituran badira aldeak jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 52,5 zerbitzuetan ari dira, % 23,7 industrian, % 15,2 eraikuntzan eta % 8,6 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 46,0 zerbitzuetan ari dira, % 20,9 industrian, % 18,5 nekazaritzan eta % 14,7 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 76,3 zerbitzuetan ari dira, % 12,2 industrian eta % 10,2 nekazaritzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 79,5 zerbitzuetan ari dira, % 14,5 industrian eta % 4,8 nekazaritzan.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 8,6
Nekazaritza
% 18,5
% 23,7
Industria
% 20,9
% 15,2
Eraikuntza
% 14,7
% 52,5
Zerbitzuak
% 46,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 10,2
Nekazaritza
% 4,8
% 12,2
Industria
% 14,5
% 1,2
Eraikuntza
% 1,2
% 76,3
Zerbitzuak
% 79,5
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 1.274 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 12.974 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 379 km² denez, NAE lurraldearen % 34,2 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 80 larre iraunkorrak (10.384 ha, 1.251 ustiategitan), % 19,8 lur goldagarria (2.566 ha, 915 ustiategitan), arbolak (13 ha, 60 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (10,1 ha, 456 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,48 ha, 14 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
34%
66%
NAE · 12.974 ha (% 34,2)Gainerako azalera · 24.926 ha (% 65,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
20%
80%
Lur goldagarria · 2.566 ha (% 19,8)Larre iraunkorrak · 10.384 ha (% 80)Arbolak · 13 ha (% 0,1)Baratzeak · 10,1 ha (% 0,1)Berotegiak · 0,48 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 18.044 behi, 1.729 ardi eta ahuntz, 1.304 txerri eta 83.977 hegazti zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 9.633 gidari zeuden erroldatuta: 5.240 gizon (% 54,4) eta 4.393 emakume (% 45,6)[22]. Biztanleen % 69,1 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 13.999 ibilgailuk osatzen zuten: 9.623 turismo, 1.053 furgoneta, 849 kamioi, 824 motozikleta eta 498 ziklomotor[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 690 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (654) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,4 urtekoa zen; turismoen % 5,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,7k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 69,7 diesel zen eta % 29,4 gasolinazko; 78 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 38,7k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
27%
31%
39%
0 etiketa · 112 (% 0,8)ECO · 342 (% 2,5)C etiketa · 3.628 (% 26,9)B etiketa · 4.184 (% 31)Etiketarik gabe · 5.217 (% 38,7)
Turismoak, adinaren arabera
12%
21%
43%
18%
< 4 urte · 552 (% 5,7)4–8 urte · 1.188 (% 12,3)8–15 urte · 2.040 (% 21,2)15–25 urte · 4.142 (% 43)≥ 25 urte · 1.701 (% 17,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Pertsonaia ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lugo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lugo.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lugo.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lugo.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1605437.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lugo.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Vilalba&oldid=11786597"(e)tik eskuratuta