Edukira joan

Riotorto

Wikipedia, Entziklopedia askea
Riotorto
Galiziako udalerrien zerrenda
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Galizia
ProbintziaLugoko probintzia
AlkateaFederico Xosé Gutiérrez Estoa
Izen ofizialaRiotorto
Posta kodea27744
INEk ezarritako kodea27054
HerriburuaAs Rodrigas (en) Itzuli
Geografia
Koordenatuak43°19′32″N 7°16′24″W / 43.3256°N 7.2733°W / 43.3256; -7.2733
Mapa
Azalera66,33 km²
Altitudea190 m
MugakideakPastoriza, Mondoñedo, Lourenzá, Trabada, A Pontenova eta Meira
Demografia
Biztanleria1.182 (2025)
alt_left 585 (%49,5) (%50,5) 596 alt_right
Dentsitatea18 bizt/km²
MatrikulaLU
concelloderiotorto.gal

Riotorto Lugoko probintziako Meira eskualdean dagoen udalerria da. Azken erroldaren arabera 1.182 biztanle zituen 66,3 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pastoriza, Mondoñedo, Lourenzá, Trabada, A Pontenova eta Meira.

Mapa
Riotorto eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko parrokiarik handienak Riotorto, Meilán, A Muxueira, Aldurfe eta A Órrea dira. Honako mapan ikus ditzakezu 10 biztanletik gorako parrokiak.

Mapa
OpenStreetMaps buruz
Mapsa: erabilera baldintzak
2km
1.2milia
6
5
4
3
2
1
1
Riotorto, Riotorto (biztanleria 435)
2
Meilán (biztanleria 274)
3
A Muxueira, Riotorto (biztanleria 143)
4
Aldurfe (biztanleria 85)
5
A Órrea, Riotorto (biztanleria 84)
6
Galegos (biztanleria 52)

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea110012001300140015001600170018001900200020052010201520202025RiotortoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 596 gizon, 585 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.51
1.01
 
95-99
 
1.03
2.18
 
90-94
 
4.62
3.69
 
85-89
 
5.64
6.21
 
80-84
 
9.06
8.22
 
75-79
 
5.98
7.55
 
70-74
 
7.35
7.05
 
65-69
 
9.57
9.23
 
60-64
 
6.84
9.23
 
55-59
 
7.35
10.40
 
50-54
 
9.23
7.05
 
45-49
 
5.47
5.37
 
40-44
 
4.10
4.03
 
35-39
 
3.59
4.70
 
30-34
 
3.42
3.86
 
25-29
 
3.93
3.02
 
20-24
 
3.76
1.85
 
15-19
 
3.42
1.34
 
10-14
 
2.22
2.85
 
5-9
 
1.71
1.17
 
0-4
 
1.20
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 65,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 53,9) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,1 —probintzian % 12,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lugoko mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 65,5Probintzia berean · % 19,6Erkidegoan · % 1Beste erkidegoa · % 4,7Estatutik kanpo · % 9,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 107 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 35,5)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Errumania, Portugal dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 33,6Europa · % 35,5Afrika · % 30,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
20
Maroko
6
7
Errumania
6
8
Portugal
3
4
Kolonbia
6
3
Venezuela
7
7
Senegal
0
2
Paraguai
2
2
Alemania
1
2
Erresuma Batua
1
1
Frantzia
2
1
Mexiko
2
1
Ameriketako Estatu Batuak
1
0
Argentina
2
0
Honduras
2
1
Kuba
1
1
Brasil
0
0
Bulgaria
1
1
Polonia
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 1.107 etxebizitza zeuden: 497 (% 44,9) nagusiak eta 610 (% 55,1) ez-nagusiak.[4] Kontsumo elektrikoaren arabera, 136 (% 12,3) noizbehinkako erabilerakoak ziren eta 434 (% 39,2) hutsik zeuden.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 4 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 28 plazarekin (7 plaza etxebizitzako).[6]

1.107etxebizitza
497etxegune
434hutsik (% 39,2)
4etxebizitza turistiko (2026) Lugoko mapa

Etxebizitza multzoa Lugoko mapa

497
610
Etxebizitza nagusia (497)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (610)

Erabilera-intentsitatea (kontsumo elektrikoa) Lugoko mapa

537
136
434
Okupatuak (537)Noizbehinkakoak (136)Hutsik (434)

Guztira 497 etxegune zeuden, eta horietatik 156 (% 31,4) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 1156
2 pertsona140
3 pertsona109
4 pertsona45
5 edo gehiago47

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 1.116 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,4 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,2; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 31,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 35,8.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 17,3 zen 2021ean eta % 19,4 2024an; beraz, 2,2 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 40,1 izatetik % 35,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 22,7 ziren, eta gizonen artean % 16,3; 6,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 39,6 eta gizonen % 32,0 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

1.116biztanle 15 urte edo +, 2024
% 19,4goi-mailako ikasketak+2,2 puntu 2021etik mapa
% 35,8lehen hezkuntza edo gutxiago−4,3 puntu 2021etik mapa
% 5,3ikasten ari dira, 2024
% 35,8
% 31,6
% 13,2
% 19,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 35,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 31,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 13,2Goi-mailako ikasketak · % 19,4
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lugoko mapa

Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 69,6 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 30,4 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 3 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 53,1 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 46,9. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 15,3 ziren.[8]

Ikasketa-maila xehatua
Ikasketarik gabe
% 15,3
Lehen hezkuntza
% 20,4
DBH eta antzekoak
% 31,6
Batxilergoa
% 7,0
Erdi-mailako LH
% 6,2
Goi-mailako LH
% 5,9
Graduak (≤240 ECTS), diplomaturak
% 7,2
Graduak (>240 ECTS), lizentziaturak
% 4,6
Masterrak eta espezialitateak
% 1,5
Doktoretzak
% 0,3
Ehunekoak 15 urte edo gehiagoko biztanle guztien gainekoak dira; koloreak goiko barrako lau maila nagusiei dagozkie.
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Riotorto, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak217% 19,492% 16,3125% 22,7
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa147% 13,277% 13,670% 12,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)353% 31,6216% 38,2137% 24,9
Lehen hezkuntza edo gutxiago399% 35,8181% 32,0218% 39,6
Guztira1.116% 100,0566% 100,0550% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Riotorto, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 17,3% 12,3% 30,3% 40,11.145
2022% 18,3% 12,3% 30,6% 38,91.117
2023% 19,3% 12,9% 30,5% 37,21.133
2024% 19,4% 13,2% 31,6% 35,81.116

Ikasten ari direnak

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 5,3 ikasten ari zen (59 pertsona).[9] Ikasten ari zirenetatik, % 50,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 23,7 batxilergoan, % 13,6 erdi-mailako lanbide-heziketan eta % 10,2 DBHn edo antzekoetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 58,5 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 33,3; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 27,8 eta emakumeen % 7,3. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 88,9 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 41,9 eta 25–29 urtekoen % 14,3; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 0,8 baino ez.[10] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 52,9 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 21,4.

Ikasten ari direnak, adin-taldeka
15–19 urte
% 88,9
20–24 urte
% 41,9
25–29 urte
% 14,3
30–34 urte
% 3,9
35–39 urte
% 0,0
40–44 urte
% 0,0
45–49 urte
% 2,5
50–54 urte
% 2,9
55 urte edo +
% 0,1
Egiten ari diren ikasketa-maila
Maila zehaztu gabe
% 0,0
Goi-mailako ikasketak
% 50,8
Erdi-mailako LH
% 13,6
Batxilergoa
% 23,7
DBH eta antzekoak
% 10,2
Lehen hezkuntza edo beheragokoa
% 1,7
Ezkerrean, adin-talde bakoitzean ikasten ari direnen ehunekoa; eskuinean, ikasten ari direnen banaketa mailaren arabera (2024).

Jaiolekuaren arabera

2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 92,7 estatuan jaio zen, eta % 7,3 atzerrian.[8] Ikasketa-egituran badira aldeak jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 30,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 7,8 eta % 45,1, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 22,9 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 39,7; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 19,4 eta % 38,7, hurrenez hurren.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 17,1
Goi-mailakoak
% 7,8
% 13,8
Batx. / erdi LH
% 11,8
% 38,4
DBH
% 35,3
% 30,7
Lehen H. edo gutx.
% 45,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 22,9
Goi-mailakoak
% 19,4
% 12,7
Batx. / erdi LH
% 12,9
% 24,7
DBH
% 29,0
% 39,7
Lehen H. edo gutx.
% 38,7
Ehuneko bakoitza jatorri- eta sexu-taldearen barnekoa da (2024).

Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 5,3 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 4,9.[9] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 52,7 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 25,0 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.762 euro-koa zen[11], eta etxegune bakoitzeko 33.242 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.316 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 15.849 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 43,6[12]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 37,7), beste diru-sarrerak (% 13,6), langabezia-prestazioak (% 1,5), beste prestazioak (% 3,7).

44%
38%
14%
Soldata · % 43,6Pentsioak · % 37,7Langabezia · % 1,5Beste prestazioak · % 3,7Beste sarrerak · % 13,6
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[13][oh 1]. Udalerrian indizea 24,8 da, probintziakoaren (28,6; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,4; Lugoko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Riotorto udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 475 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 42,9; gainerako % 57,1 inaktibo zeuden (erretiratuak % 75,8, beste inaktiboak % 18,7 eta ikasleak % 5,5).[14] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 6,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 47,1 zen eta emakumezkoena % 38,6; langabezia-tasa, aldiz, % 6,8 eta % 5,7 zen, hurrenez hurren.[14]

Okupatuen kopurua 462 zen 2023ean, 2021eko 453etik gora.[15] Emakumeek okupatuen % 44,6 osatzen dute, eta gizonek % 55,4.

462okupatu, 2023+% 2,0 2021etik
% 44,6emakumeak okupatuen artean
% 42,9jarduera-tasa, 2024
% 6,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 40,2
% 43,3
% 10,7
Okupatuak · % 40,2Langabeak · % 2,7Ikasleak · % 3,2Erretiratuak · % 43,3Beste inaktiboak · % 10,7
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Riotorto, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak445% 40,2247% 43,9198% 36,4
Langabeak30% 2,718% 3,212% 2,2
Inaktiboak632% 57,1298% 52,9334% 61,4
Guztira1.107% 100,0563% 100,0544% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 59,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 19,0), industria (% 14,3) eta eraikuntza (% 6,9).[15] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 19,0), ondoren manufaktura-industria (% 13,6) eta merkataritza (% 13,0) datoz.

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lugoko mapa
% 19,0
% 14,3
% 59,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 19,0Industria · % 14,3Eraikuntza · % 6,9Zerbitzuak · % 59,5
Jarduera-adar zehatzak
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza
% 19,0
Manufaktura-industria
% 13,6
Merkataritza
% 13,0
Administrazio publikoa
% 11,0
Osasuna eta gizarte-zerbitzuak
% 6,9
Eraikuntza
% 6,9
Garraioa eta biltegiratzea
% 6,7
Hezkuntza
% 6,5
Gainerako 13 jarduera-adarrak
Ostalaritza
% 4,3
Jarduera profesionalak
% 3,5
Administrazio-jarduera lagungarriak
% 3,0
Beste zerbitzu batzuk
% 1,5
Informazioa eta komunikazioak
% 1,3
Jarduera artistikoak eta aisialdikoak
% 0,9
Etxeetako jarduerak
% 0,6
Erauzketa-industriak
% 0,4
Finantza- eta aseguru-jarduerak
% 0,2
Ur-hornidura eta hondakinak
% 0,2
Higiezinen jarduerak
% 0,0
Energia elektrikoa eta gasa
% 0,0
Lurraldez kanpoko erakundeak
% 0,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 64,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 23,4), eta oinarrizko okupazioak % 9,1.[16] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 64,8 eta emakumeen % 63,6).

% 23,4
% 64,3
% 9,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 23,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 64,3Oinarrizko okupazioak · % 9,1Ez dago jasota · % 3,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Riotorto, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak108% 23,454% 21,154% 26,2
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak297% 64,3166% 64,8131% 63,6
Oinarrizko okupazioak42% 9,126% 10,216% 7,8
Ez dago jasota15% 3,210% 3,95% 2,4
Guztira462% 100,0256% 100,0206% 100,0

Okupatuen % 64,1 besteren konturako langileak dira, eta % 35,9 norberaren konturakoak.[17]

% 31,2
% 50,6
% 13,4
Norberaren kontura, langileak dituena · % 4,8Norberaren kontura, langilerik gabe · % 31,2Besteren kontura, finkoa/mugagabea · % 50,6Besteren kontura, aldi baterakoa · % 13,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Riotorto, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura166% 35,996% 37,570% 34,0
Besteren kontura296% 64,1160% 62,5136% 66,0
Guztira462% 100,0256% 100,0206% 100,0

Jaiolekuaren arabera

Jarduera

16 urte edo gehiagokoen % 93,8 estatuan jaio zen, eta % 6,2 atzerrian.[14] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 46,9 erretiratuak dira, % 44,6 okupatuak, % 4,0 bestelako inaktiboak eta % 3,2 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 43,5 okupatuak dira, % 39,1 bestelako inaktiboak, % 13,0 erretiratuak eta % 4,3 langabeak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 45,6 erretiratuak dira, % 38,0 okupatuak, % 10,5 bestelako inaktiboak eta % 4,8 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 54,2 bestelako inaktiboak dira, % 25,0 okupatuak, % 16,7 erretiratuak eta % 4,2 ikasleak.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 44,6
Okupatuak
% 43,5
% 3,2
Langabeak
% 4,3
% 1,3
Ikasleak
% 0,0
% 46,9
Erretiratuak
% 13,0
% 4,0
Beste inakt.
% 39,1
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 38,0
Okupatuak
% 25,0
% 1,1
Langabeak
% 0,0
% 4,8
Ikasleak
% 4,2
% 45,6
Erretiratuak
% 16,7
% 10,5
Beste inakt.
% 54,2
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Okupazioa

Okupatuen % 94,4 estatuan jaio zen, eta % 5,6 atzerrian.[16] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 66,5 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 22,9 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 6,8 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 45,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 65,0 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 25,5 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 7,0 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari dira, % 33,3 oinarrizko okupazioetakoak eta % 16,7 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 22,9
Goi eta erdi maila
% 0,0
% 66,5
Langile kualifikatuak
% 45,0
% 6,8
Oinarrizko okup.
% 50,0
% 3,8
Ez dago jasota
% 5,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 25,5
Goi eta erdi maila
% 50,0
% 65,0
Langile kualifikatuak
% 16,7
% 7,0
Oinarrizko okup.
% 33,3
% 2,5
Ez dago jasota
% 0,0
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Jarduera-sektoreak

Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[18] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 51,7 zerbitzuetan ari dira, % 18,6 nekazaritzan, % 18,2 industrian eta % 11,4 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 50,0 nekazaritzan ari dira, % 25,0 zerbitzuetan, % 20,0 industrian eta % 5,0 eraikuntzan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 71,5 zerbitzuetan ari dira, % 17,0 nekazaritzan, % 9,0 industrian eta % 2,0 eraikuntzan; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 83,3 zerbitzuetan ari dira, % 16,7 industrian.

Gizonak
Estatua
Atzerria
% 18,6
Nekazaritza
% 50,0
% 18,2
Industria
% 20,0
% 11,4
Eraikuntza
% 5,0
% 51,7
Zerbitzuak
% 25,0
Emakumeak
Estatua
Atzerria
% 17,0
Nekazaritza
% 0,0
% 9,0
Industria
% 16,7
% 2,0
Eraikuntza
% 0,0
% 71,5
Zerbitzuak
% 83,3
Ehuneko bakoitza jatorri-taldearen barnekoa da.

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 119 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.410 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[19][oh 2]. Udalerriaren azalera 66,3 km² denez, NAE lurraldearen % 21,3 da[20]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 76,2 larre iraunkorrak (1.075 ha, 117 ustiategitan), % 23,6 lur goldagarria (333 ha, 63 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (1,3 ha, 56 ustiategitan), arbolak (0,95 ha, 4 ustiategitan) eta berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,11 ha, 4 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
21%
79%
NAE · 1.410 ha (% 21,3)Gainerako azalera · 5.223 ha (% 78,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
24%
76%
Lur goldagarria · 333 ha (% 23,6)Larre iraunkorrak · 1.075 ha (% 76,2)Arbolak · 0,95 ha (% 0,1)Baratzeak · 1,3 ha (% 0,1)Berotegiak · 0,11 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 2.589 behi, 779 ardi eta ahuntz, 5.972 txerri eta 114 hegazti zeuden[21].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 794 gidari zeuden erroldatuta: 449 gizon (% 56,5) eta 345 emakume (% 43,5)[22]. Biztanleen % 67,2 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 1.569 ibilgailuk osatzen zuten: 963 turismo, 173 furgoneta, 136 kamioi, 108 ziklomotor eta 106 motozikleta[22]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 815 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (654) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 14,9 urtekoa zen; turismoen % 3,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 25k 25 urte baino gehiago[22]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 69,4 diesel zen eta % 30,3 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,1; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 48k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
20%
30%
48%
0 etiketa · 3 (% 0,2)ECO · 27 (% 1,8)C etiketa · 302 (% 19,6)B etiketa · 467 (% 30,4)Etiketarik gabe · 738 (% 48)
Turismoak, adinaren arabera
10%
19%
42%
25%
< 4 urte · 37 (% 3,8)4–8 urte · 96 (% 10)8–15 urte · 182 (% 18,9)15–25 urte · 407 (% 42,3)≥ 25 urte · 241 (% 25)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Riotortoko parrokiak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Riotortoko biztanleria hurrengo parrokien artean banatzen da:

  • Aldurfe (San Pedro)
  • Espasande de Baixo (Santa María)
  • Ferreiravella (San Xillao)
  • Galegos (Santa María)
  • A Muxueira (San Lourenzo)
  • A Órrea (Santa Comba)
  • Riotorto (San Pedro)
  • Santa Marta de Meilán (Santa Marta)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lugo.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lugo.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak erabilera-intentsitatearen arabera (kontsumo elektrikoa)» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lugo.tab.
  12. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lugo.tab.
  13. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  14. 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  17. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  18. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  19. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  20. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1442159.
  21. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Lugo.tab (Wikimedia Commons).
  22. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lugo.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Riotorto&oldid=11808992"(e)tik eskuratuta