Edukira joan

Abánades

Abánades
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaJesús Ángel Layna (en) Itzuli
Izen ofizialaAbánades
Posta kodea19432
INEk ezarritako kodea19001
HerriburuaAbánades
Geografia
Koordenatuak40°53′38″N 2°29′02″W / 40.893888888889°N 2.4838888888889°W / 40.893888888889; -2.4838888888889
Mapa
Azalera36,08 km²
Altitudea1.039 m
MugakideakAlcolea del Pinar, Canredondo, Esplegares, Luzaga, Sacecorbo, Sotodosos, Torrecuadradilla eta Torremocha del Campo
Demografia
Biztanleria64 (2025)
alt_left 26 (%41,3) (%58,7) 37 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia949
MatrikulaGU

Abánades Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 64 biztanle zituen 36,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alcolea del Pinar, Canredondo, Esplegares, Luzaga, Sacecorbo, Sotodosos, Torrecuadradilla eta Torremocha del Campo.

Biztanleriaren tamainaUrtea405060708090100110120200020052010201520202025AbánadesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 37 gizon, 26 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
3.85
0.00
 
90-94
 
3.85
2.70
 
85-89
 
15.38
5.41
 
80-84
 
11.54
5.41
 
75-79
 
7.69
2.70
 
70-74
 
7.69
13.51
 
65-69
 
3.85
10.81
 
60-64
 
19.23
10.81
 
55-59
 
0.00
13.51
 
50-54
 
3.85
10.81
 
45-49
 
0.00
8.11
 
40-44
 
0.00
5.41
 
35-39
 
7.69
2.70
 
30-34
 
7.69
0.00
 
25-29
 
0.00
2.70
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
5.41
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
7.69
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 39,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 14,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 23,8 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 39,7Probintzia berean · % 22,2Beste erkidegoa · % 14,3Estatutik kanpo · % 23,8
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 15 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 73,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Errumania, Brasil dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 73,3Europa · % 20Asia · % 6,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 153 etxebizitza zeuden: 30 (% 19,6) nagusiak eta 123 (% 80,4) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 5 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 36 plazarekin (7,2 plaza etxebizitzako).[5]

153etxebizitza
30etxegune
5etxebizitza turistiko (2026) Guadalajarako mapa

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

30
123
Etxebizitza nagusia (30)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (123)

Guztira 30 etxegune zeuden, eta horietatik 18 (% 60,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 118
2 pertsona5
3 pertsona3
4 pertsona2
5 edo gehiago2

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 59 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 8,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 15,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 47,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 28,8.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 9,4 zen 2021ean eta % 8,5 2024an; beraz, 1,0 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 35,8 izatetik % 28,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 4,3 ziren, eta gizonen artean % 11,1; 6,8 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 47,8 eta gizonen % 16,7 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

59biztanle 15 urte edo +, 2024
% 8,5goi-mailako ikasketak−1,0 puntu 2021etik mapa
% 28,8lehen hezkuntza edo gutxiago−7,0 puntu 2021etik mapa
% 28,8
% 47,5
% 15,3
% 8,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 28,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 47,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 15,3Goi-mailako ikasketak · % 8,5
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Abánades, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak5% 8,54% 11,11% 4,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa9% 15,37% 19,42% 8,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)28% 47,519% 52,89% 39,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago17% 28,86% 16,711% 47,8
Guztira59% 100,036% 100,023% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Abánades, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 9,4% 13,2% 41,5% 35,853
2022% 6,8% 15,3% 42,4% 35,659
2023% 8,2% 16,4% 44,3% 31,161
2024% 8,5% 15,3% 47,5% 28,859
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.716 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 29.053 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.689 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 19.866 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Abánades udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 28 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 47,5; gainerako % 52,5 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 61,1 zen eta emakumezkoena % 26,1; langabezia-tasa, aldiz, % 4,5 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 28 zen 2023ean, 2021eko 24etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 17,9 osatzen dute, eta gizonek % 82,1.

28okupatu, 2023+% 16,7 2021etik
% 17,9emakumeak okupatuen artean
% 47,5jarduera-tasa, 2024
% 3,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,8
% 52,5
Okupatuak · % 45,8Langabeak · % 1,7Inaktiboak · % 52,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Abánades, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak27% 45,821% 58,36% 26,1
Langabeak1% 1,71% 2,80% 0,0
Inaktiboak31% 52,514% 38,917% 73,9
Guztira59% 100,036% 100,023% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 60,7), eraikuntza (% 21,4), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 10,7) eta industria (% 7,1).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 10,7
% 21,4
% 60,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 10,7Industria · % 7,1Eraikuntza · % 21,4Zerbitzuak · % 60,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,9), eta oinarrizko okupazioak % 10,7.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 60,9 eta emakumeen % 60,0).

% 17,9
% 60,7
% 10,7
% 10,7
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,9Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,7Oinarrizko okupazioak · % 10,7Ez dago jasota · % 10,7
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Abánades, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak5% 17,94% 17,41% 20,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak17% 60,714% 60,93% 60,0
Oinarrizko okupazioak3% 10,72% 8,71% 20,0
Ez dago jasota3% 10,73% 13,00% 0,0
Guztira28% 100,023% 100,05% 100,0

Okupatuen % 53,6 besteren konturako langileak dira, eta % 46,4 norberaren konturakoak.[13]

% 46,4
% 53,6
Norberaren kontura · % 46,4Besteren kontura eta beste egoera bat · % 53,6
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Abánades, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura13% 46,49% 39,14% 80,0
Besteren kontura15% 53,614% 60,91% 20,0
Guztira28% 100,023% 100,05% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 719 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 36,1 km² denez, NAE lurraldearen % 19,9 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 100 lur goldagarria (719 ha, 7 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
20%
80%
NAE · 719 ha (% 19,9)Gainerako azalera · 2.889 ha (% 80,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
100%
Lur goldagarria · 719 ha (% 100)Baratzeak · 0,03 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 39 gidari zeuden erroldatuta: 26 gizon (% 66,7) eta 13 emakume (% 33,3)[16]. Biztanleen % 61,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 75 ibilgailuk osatzen zuten: 34 turismo, 11 motozikleta, 11 furgoneta, 10 kamioi eta 4 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 540 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (582) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 11,8 urtekoa zen; turismoen % 11,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 5,9k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60,8 diesel zen eta % 36,5 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,4; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 9,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,9k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
22%
27%
42%
0 etiketa · 2 (% 2,7)ECO · 5 (% 6,8)C etiketa · 16 (% 21,6)B etiketa · 20 (% 27)Etiketarik gabe · 31 (% 41,9)
Turismoak, adinaren arabera
12%
21%
35%
26%
< 4 urte · 4 (% 11,8)4–8 urte · 7 (% 20,6)8–15 urte · 12 (% 35,3)15–25 urte · 9 (% 26,5)≥ 25 urte · 2 (% 5,9)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q620869.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.