Edukira joan

Zaorejas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Zaorejas
Zaorejas
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaMiguel Gil Polo
Izen ofizialaZaorejas
Jatorrizko izenaZaorejas
Posta kodea19495
INEk ezarritako kodea19333
HerriburuaZaorejas
Geografia
Koordenatuak40°45′40″N 2°12′08″W / 40.761111111111°N 2.2022222222222°W / 40.761111111111; -2.2022222222222
Mapa
Azalera189 km²
Altitudea1.225 m
MugakideakHuertahernando, Olmeda de Cobeta, Cobeta, Corduente, Fuembellida, Peñalén, Villanueva de Alcorón eta Armallones
Demografia
Biztanleria117 (2025)
alt_left 37 (%31,6) (%68,4) 80 alt_right
Dentsitatea1 bizt/km²
MatrikulaGU

Zaorejas Guadalajarako udalerria da, Señorío de Molina-Alto Tajo eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 117 biztanle zituen 189 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Huertahernando, Olmeda de Cobeta, Cobeta, Corduente, Fuembellida, Peñalén, Villanueva de Alcorón eta Armallones.

Mapa
Zaorejas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea100120140160180200220200020052010201520202025ZaorejasBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 80 gizon, 37 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
2.50
 
95-99
 
2.70
2.50
 
90-94
 
2.70
2.50
 
85-89
 
8.11
6.25
 
80-84
 
2.70
10.00
 
75-79
 
8.11
8.75
 
70-74
 
10.81
7.50
 
65-69
 
5.41
11.25
 
60-64
 
16.22
15.00
 
55-59
 
8.11
10.00
 
50-54
 
10.81
2.50
 
45-49
 
2.70
5.00
 
40-44
 
5.41
1.25
 
35-39
 
5.41
3.75
 
30-34
 
5.41
6.25
 
25-29
 
2.70
2.50
 
20-24
 
2.70
1.25
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
1.25
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 40,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 30,8 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 8,5 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 40,2Probintzia berean · % 17,1Erkidegoan · % 3,4Beste erkidegoa · % 30,8Estatutik kanpo · % 8,5
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 10 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 70)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Errumania, Bolivia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 70Europa · % 30
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
3
Errumania
0
1
Kolonbia
2
1
Bolivia
1
0
Kuba
1
0
Venezuela
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 479 etxebizitza zeuden: 57 (% 11,9) nagusiak eta 422 (% 88,1) ez-nagusiak.[4]

479etxebizitza
57etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

57
422
Etxebizitza nagusia (57)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (422)

Guztira 57 etxegune zeuden, eta horietatik 32 (% 56,1) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 132
2 pertsona13
3 pertsona7
4 pertsona3
5 edo gehiago2

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 115 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 26,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 27,0; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 30,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,5.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 19,8 zen 2021ean eta % 26,1 2024an; beraz, 6,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 28,7 izatetik % 16,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 32,4 ziren, eta gizonen artean % 23,1; 9,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 21,6 eta gizonen % 14,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

115biztanle 15 urte edo +, 2024
% 26,1goi-mailako ikasketak+6,3 puntu 2021etik mapa
% 16,5lehen hezkuntza edo gutxiago−12,2 puntu 2021etik mapa
% 16,5
% 30,4
% 27,0
% 26,1
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 16,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 30,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 27,0Goi-mailako ikasketak · % 26,1
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Zaorejas, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak30% 26,118% 23,112% 32,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa31% 27,024% 30,87% 18,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)35% 30,425% 32,110% 27,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago19% 16,511% 14,18% 21,6
Guztira115% 100,078% 100,037% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Zaorejas, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 19,8% 22,8% 28,7% 28,7101
2022% 18,1% 24,8% 28,6% 28,6105
2023% 21,9% 28,1% 28,1% 21,9114
2024% 26,1% 27,0% 30,4% 16,5115
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 18.213 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 30.542 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.689 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.850 euro zen. Errenta gordina 21.867 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 46,3[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 36,5), beste diru-sarrerak (% 12,3), langabezia-prestazioak (% 2,3), beste prestazioak (% 2,6).

46%
37%
12%
Soldata · % 46,3Pentsioak · % 36,5Langabezia · % 2,3Beste prestazioak · % 2,6Beste sarrerak · % 12,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 30,7 da, probintziakoaren (28,9; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,3 da, probintziakoaren (2,4; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Zaorejas udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 47 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 41,2; gainerako % 58,8 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 12,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 44,2 zen eta emakumezkoena % 35,1; langabezia-tasa, aldiz, % 5,9 eta % 30,8 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 40 zen 2023ean, 2021eko 29etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 22,5 osatzen dute, eta gizonek % 77,5.

40okupatu, 2023+% 37,9 2021etik
% 22,5emakumeak okupatuen artean
% 41,2jarduera-tasa, 2024
% 12,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 36,0
% 58,8
Okupatuak · % 36,0Langabeak · % 5,3Inaktiboak · % 58,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Zaorejas, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak41% 36,032% 41,69% 24,3
Langabeak6% 5,32% 2,64% 10,8
Inaktiboak67% 58,843% 55,824% 64,9
Guztira114% 100,077% 100,037% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 55,0), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 22,5), eraikuntza (% 20,0) eta industria (% 2,5).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 22,5
% 20,0
% 55,0
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 22,5Industria · % 2,5Eraikuntza · % 20,0Zerbitzuak · % 55,0

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 75,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 15,0), eta oinarrizko okupazioak % 7,5.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 77,4 eta emakumeen % 66,7).

% 15,0
% 75,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 15,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 75,0Oinarrizko okupazioak · % 7,5Ez dago jasota · % 2,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Zaorejas, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak6% 15,03% 9,73% 33,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak30% 75,024% 77,46% 66,7
Oinarrizko okupazioak3% 7,53% 9,70% 0,0
Ez dago jasota1% 2,51% 3,20% 0,0
Guztira40% 100,031% 100,09% 100,0

Okupatuen % 67,5 besteren konturako langileak dira, eta % 32,5 norberaren konturakoak.[13]

% 32,5
% 67,5
Norberaren kontura · % 32,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 67,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Zaorejas, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura13% 32,510% 32,33% 33,3
Besteren kontura27% 67,521% 67,76% 66,7
Guztira40% 100,031% 100,09% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.194 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 189 km² denez, NAE lurraldearen % 11,6 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 63,3 larre iraunkorrak (1.389 ha, 4 ustiategitan) eta % 36,7 lur goldagarria (804 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
12%
88%
NAE · 2.194 ha (% 11,6)Gainerako azalera · 16.706 ha (% 88,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
37%
63%
Lur goldagarria · 804 ha (% 36,7)Larre iraunkorrak · 1.389 ha (% 63,3)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 59 gidari zeuden erroldatuta: 42 gizon (% 71,2) eta 17 emakume (% 28,8)[16]. Biztanleen % 50,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 304 ibilgailuk osatzen zuten: 205 turismo, 47 furgoneta, 22 kamioi, 21 motozikleta eta 7 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.752 turismokoa zen (probintziako altuena), probintziako batez bestekoaren (582) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 18 urtekoa zen; turismoen % 3,9k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 8,8k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 76,3 diesel zen eta % 23 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 48,7k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
13%
36%
49%
0 etiketa · 3 (% 1)ECO · 3 (% 1)C etiketa · 40 (% 13,2)B etiketa · 110 (% 36,2)Etiketarik gabe · 148 (% 48,7)
Turismoak, adinaren arabera
8%
76%
9%
< 4 urte · 8 (% 3,9)4–8 urte · 6 (% 2,9)8–15 urte · 17 (% 8,3)15–25 urte · 156 (% 76,1)≥ 25 urte · 18 (% 8,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1750979.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Zaorejas&oldid=11797514"(e)tik eskuratuta