Edukira joan

Luzaga

Wikipedia, Entziklopedia askea
Luzaga
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaJosé Luis Ros Maorad
Izen ofizialaLuzaga
Posta kodea19261
INEk ezarritako kodea19162
HerriburuaLuzaga
Geografia
Koordenatuak40°58′28″N 2°26′39″W / 40.974444444444°N 2.4441666666667°W / 40.974444444444; -2.4441666666667
Mapa
Azalera29,7 km²
Altitudea1.072 m
MugakideakAlcolea del Pinar, Anguita, Hortezuela de Océn eta Sotodosos
Demografia
Biztanleria65 (2025)
alt_left 28 (%43,1) (%56,9) 37 alt_right
Dentsitatea2 bizt/km²
MatrikulaGU
luzaga.com

Luzaga Guadalajarako udalerria da, La Serranía eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 65 biztanle zituen 29,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alcolea del Pinar, Anguita, Hortezuela de Océn eta Sotodosos.

Mapa
Luzaga eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea60708090100110200020052010201520202025LuzagaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 37 gizon, 28 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.00
5.41
 
90-94
 
7.14
2.70
 
85-89
 
3.57
0.00
 
80-84
 
0.00
5.41
 
75-79
 
7.14
16.22
 
70-74
 
3.57
2.70
 
65-69
 
10.71
16.22
 
60-64
 
7.14
5.41
 
55-59
 
7.14
10.81
 
50-54
 
7.14
10.81
 
45-49
 
3.57
16.22
 
40-44
 
7.14
5.41
 
35-39
 
7.14
2.70
 
30-34
 
7.14
0.00
 
25-29
 
7.14
0.00
 
20-24
 
3.57
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
3.57
0.00
 
0-4
 
7.14
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 33,8 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 29,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 7,7 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 33,8Probintzia berean · % 27,7Erkidegoan · % 1,5Beste erkidegoa · % 29,2Estatutik kanpo · % 7,7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 5 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 60)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Alemania, Maroko, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 20Europa · % 60Afrika · % 20
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Alemania
0
1
Errumania
0
0
Kolonbia
1
1
Maroko
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 201 etxebizitza zeuden: 41 (% 20,4) nagusiak eta 160 (% 79,6) ez-nagusiak.[4]

201etxebizitza
41etxegune

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

41
160
Etxebizitza nagusia (41)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (160)

Guztira 41 etxegune zeuden, eta horietatik 23 (% 56,1) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 123
2 pertsona11
3 pertsona7
4 pertsona0
5 edo gehiago0

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 62 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 38,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 30,6; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 14,5.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 30,2 zen 2021ean eta % 38,7 2024an; beraz, 8,6 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,6 izatetik % 14,5 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 36,0 ziren, eta gizonen artean % 40,5; 4,5 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 20,0 eta gizonen % 10,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

62biztanle 15 urte edo +, 2024
% 38,7goi-mailako ikasketak+8,6 puntu 2021etik mapa
% 14,5lehen hezkuntza edo gutxiago−6,1 puntu 2021etik mapa
% 14,5
% 30,6
% 16,1
% 38,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 14,5Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 30,6Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,1Goi-mailako ikasketak · % 38,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Luzaga, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak24% 38,715% 40,59% 36,0
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa10% 16,18% 21,62% 8,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)19% 30,610% 27,09% 36,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago9% 14,54% 10,85% 20,0
Guztira62% 100,037% 100,025% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Luzaga, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 30,2% 15,9% 33,3% 20,663
2022% 32,8% 18,0% 31,1% 18,061
2023% 38,1% 15,9% 30,2% 15,963
2024% 38,7% 16,1% 30,6% 14,562
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 16.716 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 29.053 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.689 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 19.866 euro-koa izan zen pertsonako.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Luzaga udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 33 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 53,2; gainerako % 46,8 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 15,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 56,8 zen eta emakumezkoena % 48,0; langabezia-tasa, aldiz, % 14,3 eta % 16,7 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 27 zen 2023ean, 2021eko 28etik behera.[10] Emakumeek okupatuen % 40,7 osatzen dute, eta gizonek % 59,3.

27okupatu, 2023−% 3,6 2021etik
% 40,7emakumeak okupatuen artean
% 53,2jarduera-tasa, 2024
% 15,2langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,2
% 8,1
% 46,8
Okupatuak · % 45,2Langabeak · % 8,1Inaktiboak · % 46,8
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Luzaga, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak28% 45,218% 48,610% 40,0
Langabeak5% 8,13% 8,12% 8,0
Inaktiboak29% 46,816% 43,213% 52,0
Guztira62% 100,037% 100,025% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 74,1), eraikuntza (% 14,8) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 11,1).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 11,1
% 14,8
% 74,1
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 11,1Industria · % 0,0Eraikuntza · % 14,8Zerbitzuak · % 74,1

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak dira talderik ugariena, okupatuen % 44,4; ondoren, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak daude (% 37,0), eta oinarrizko okupazioak % 7,4.[11] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 43,8), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 54,5).

% 44,4
% 37,0
% 11,1
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 44,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 37,0Oinarrizko okupazioak · % 7,4Ez dago jasota · % 11,1
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Luzaga, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak12% 44,46% 37,56% 54,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak10% 37,07% 43,83% 27,3
Oinarrizko okupazioak2% 7,41% 6,31% 9,1
Ez dago jasota3% 11,12% 12,51% 9,1
Guztira27% 100,016% 100,011% 100,0

Okupatuen % 74,1 besteren konturako langileak dira, eta % 25,9 norberaren konturakoak.[12]

% 25,9
% 74,1
Norberaren kontura · % 25,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 74,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Luzaga, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura7% 25,95% 31,32% 18,2
Besteren kontura20% 74,111% 68,89% 81,8
Guztira27% 100,016% 100,011% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 548 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 29,7 km² denez, NAE lurraldearen % 18,5 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 94,2 lur goldagarria (516 ha, 5 ustiategitan), % 5,5 larre iraunkorrak (30 ha, ustiategi batean) eta % 0,4 arbolak (2 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
18%
82%
NAE · 548 ha (% 18,5)Gainerako azalera · 2.422 ha (% 81,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
94%
Lur goldagarria · 516 ha (% 94,2)Larre iraunkorrak · 30 ha (% 5,5)Arbolak · 2 ha (% 0,4)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 44 gidari zeuden erroldatuta: 23 gizon (% 52,3) eta 21 emakume (% 47,7)[15]. Biztanleen % 67,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 100 ibilgailuk osatzen zuten: 55 turismo, 12 motozikleta, 12 furgoneta, 9 kamioi eta 2 ziklomotor[15]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 846 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (582) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 16,3 urtekoa zen; turismoen % 3,6k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 12,7k 25 urte baino gehiago[15]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 65,7 diesel zen eta % 32,3 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 5,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 43,4k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
17%
34%
43%
0 etiketa · 2 (% 2)ECO · 3 (% 3)C etiketa · 17 (% 17,2)B etiketa · 34 (% 34,3)Etiketarik gabe · 43 (% 43,4)
Turismoak, adinaren arabera
16%
60%
13%
< 4 urte · 2 (% 3,6)4–8 urte · 4 (% 7,3)8–15 urte · 9 (% 16,4)15–25 urte · 33 (% 60)≥ 25 urte · 7 (% 12,7)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  14. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1635212.
  15. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
 Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Luzaga&oldid=11797234"(e)tik eskuratuta