Edukira joan

Auñón

Auñón
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela-Mantxa
ProbintziaGuadalajarako probintzia
AlkateaÁngel López Portal (en) Itzuli
Izen ofizialaAuñón
INEk ezarritako kodea19045
HerriburuaAuñón
Geografia
Koordenatuak40°31′01″N 2°47′30″W / 40.516944444444°N 2.7916666666667°W / 40.516944444444; -2.7916666666667
Mapa
Azalera52 km²
Altitudea762 m
MugakideakAlhóndiga, Alocén, Sacedón, Sayatón, Fuentelencina eta Berninches
Demografia
Biztanleria156 (2025)
alt_left 72 (%46,2) (%53,8) 84 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
MatrikulaGU

Auñón Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 156 biztanle zituen 52 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alhóndiga, Alocén, Sacedón, Sayatón, Fuentelencina eta Berninches.

Biztanleriaren tamainaUrtea120140160180200220240260200020052010201520202025AuñónBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 84 gizon, 72 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.39
2.38
 
90-94
 
6.94
3.57
 
85-89
 
4.17
10.71
 
80-84
 
9.72
7.14
 
75-79
 
9.72
9.52
 
70-74
 
8.33
8.33
 
65-69
 
5.56
5.95
 
60-64
 
12.50
7.14
 
55-59
 
6.94
11.90
 
50-54
 
4.17
8.33
 
45-49
 
2.78
5.95
 
40-44
 
6.94
5.95
 
35-39
 
4.17
1.19
 
30-34
 
2.78
3.57
 
25-29
 
2.78
2.38
 
20-24
 
5.56
2.38
 
15-19
 
0.00
2.38
 
10-14
 
2.78
0.00
 
5-9
 
1.39
1.19
 
0-4
 
1.39
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 37,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 28,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 12,2 —probintzian % 21,9—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Guadalajarako mapa
Udal
Prob
Best
Esta
Udalerri berean · % 37,2Probintzia berean · % 18,6Erkidegoan · % 3,8Beste erkidegoa · % 28,2Estatutik kanpo · % 12,2
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 19 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 63,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Bolivia, Peru dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 63,2Europa · % 21,1Afrika · % 15,8
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 483 etxebizitza zeuden: 75 (% 15,5) nagusiak eta 408 (% 84,5) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]

483etxebizitza
75etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Guadalajarako mapa

Etxebizitza multzoa Guadalajarako mapa

75
408
Etxebizitza nagusia (75)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (408)

Guztira 75 etxegune zeuden, eta horietatik 34 (% 45,3) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 134
2 pertsona25
3 pertsona9
4 pertsona6
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 155 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 47,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,8 zen 2021ean eta % 23,2 2024an; beraz, 8,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 14,8 izatetik % 9,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 21,9 ziren, eta gizonen artean % 24,4; 2,5 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 12,3 eta gizonen % 7,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

155biztanle 15 urte edo +, 2024
% 23,2goi-mailako ikasketak+8,4 puntu 2021etik mapa
% 9,7lehen hezkuntza edo gutxiago−5,1 puntu 2021etik mapa
% 9,7
% 47,7
% 19,4
% 23,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 9,7Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 47,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 19,4Goi-mailako ikasketak · % 23,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Guadalajarako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Auñón, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak36% 23,220% 24,416% 21,9
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa30% 19,418% 22,012% 16,4
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)74% 47,738% 46,336% 49,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago15% 9,76% 7,39% 12,3
Guztira155% 100,082% 100,073% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Auñón, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 14,8% 16,3% 54,1% 14,8135
2022% 20,1% 17,4% 49,0% 13,4149
2023% 21,8% 19,7% 47,2% 11,3142
2024% 23,2% 19,4% 47,7% 9,7155
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.666 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 30.713 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.689 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 19.223 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,4[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 37), beste diru-sarrerak (% 9,9), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 2,8).

48%
37%
10%
Soldata · % 48,4Pentsioak · % 37Langabezia · % 1,8Beste prestazioak · % 2,8Beste sarrerak · % 9,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 30,4 da, probintziakoaren (28,9; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,3 da, probintziakoaren (2,4; Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Auñón udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 54 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 34,8; gainerako % 65,2 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 40,2 zen eta emakumezkoena % 28,8; langabezia-tasa, aldiz, % 9,1 eta % 14,3 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 46 zen 2023ean, 2021eko 39etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 34,8 osatzen dute, eta gizonek % 65,2.

46okupatu, 2023+% 17,9 2021etik
% 34,8emakumeak okupatuen artean
% 34,8jarduera-tasa, 2024
% 11,1langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 31,0
% 65,2
Okupatuak · % 31,0Langabeak · % 3,9Inaktiboak · % 65,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Auñón, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak48% 31,030% 36,618% 24,7
Langabeak6% 3,93% 3,73% 4,1
Inaktiboak101% 65,249% 59,852% 71,2
Guztira155% 100,082% 100,073% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 65,2), eraikuntza (% 15,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,0) eta industria (% 6,5).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Guadalajarako mapa
% 13,0
% 15,2
% 65,2
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 13,0Industria · % 6,5Eraikuntza · % 15,2Zerbitzuak · % 65,2

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,4), eta oinarrizko okupazioak % 15,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,7 eta emakumeen % 68,8).

% 17,4
% 60,9
% 15,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 17,4Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,9Oinarrizko okupazioak · % 15,2Ez dago jasota · % 6,5
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Auñón, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak8% 17,46% 20,02% 12,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak28% 60,917% 56,711% 68,8
Oinarrizko okupazioak7% 15,25% 16,72% 12,5
Ez dago jasota3% 6,52% 6,71% 6,3
Guztira46% 100,030% 100,016% 100,0

Okupatuen % 65,2 besteren konturako langileak dira, eta % 34,8 norberaren konturakoak.[14]

% 34,8
% 65,2
Norberaren kontura · % 34,8Besteren kontura eta beste egoera bat · % 65,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Auñón, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura16% 34,812% 40,04% 25,0
Besteren kontura30% 65,218% 60,012% 75,0
Guztira46% 100,030% 100,016% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.054 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 52 km² denez, NAE lurraldearen % 20,3 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 59,8 arbolak (630 ha, 28 ustiategitan), % 40,1 lur goldagarria (422 ha, 15 ustiategitan), % 0,1 larre iraunkorrak (1,3 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,13 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
20%
80%
NAE · 1.054 ha (% 20,3)Gainerako azalera · 4.146 ha (% 79,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
40%
60%
Lur goldagarria · 422 ha (% 40,1)Larre iraunkorrak · 1,3 ha (% 0,1)Arbolak · 630 ha (% 59,8)Baratzeak · 0,13 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 70 gidari zeuden erroldatuta: 52 gizon (% 74,3) eta 18 emakume (% 25,7)[17]. Biztanleen % 44,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 154 ibilgailuk osatzen zuten: 72 turismo, 28 furgoneta, 19 motozikleta, 15 kamioi eta 10 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 462 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (582) azpitik.

Turismoen batez besteko adina 14,2 urtekoa zen; turismoen % 8,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 20,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 55,6 diesel zen eta % 43,8 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 50,3k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
26%
21%
50%
0 etiketa · 1 (% 0,7)ECO · 3 (% 2)C etiketa · 40 (% 26,1)B etiketa · 32 (% 20,9)Etiketarik gabe · 77 (% 50,3)
Turismoak, adinaren arabera
8%
11%
18%
42%
21%
< 4 urte · 6 (% 8,3)4–8 urte · 8 (% 11,1)8–15 urte · 13 (% 18,1)15–25 urte · 30 (% 41,7)≥ 25 urte · 15 (% 20,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q425740.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela-Mantxa
Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.