Auñón
| Auñón | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Guadalajarako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Ángel López Portal (en) | ||||||||||
| Izen ofiziala | Auñón | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 19045 | ||||||||||
| Herriburua | Auñón | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 40°31′01″N 2°47′30″W / 40.516944444444°N 2.7916666666667°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 52 km² | ||||||||||
| Altitudea | 762 m | ||||||||||
| Mugakideak | Alhóndiga, Alocén, Sacedón, Sayatón, Fuentelencina eta Berninches | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 156 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 3 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | GU | ||||||||||
Auñón Guadalajarako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 156 biztanle zituen 52 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alhóndiga, Alocén, Sacedón, Sayatón, Fuentelencina eta Berninches.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 84 gizon, 72 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 37,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 27,8) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 28,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 12,2 —probintzian % 21,9—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 19 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 63,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Bolivia, Peru dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 483 etxebizitza zeuden: 75 (% 15,5) nagusiak eta 408 (% 84,5) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Guadalajarako mapa
Guztira 75 etxegune zeuden, eta horietatik 34 (% 45,3) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 155 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 23,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 19,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 47,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 9,7.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,8 zen 2021ean eta % 23,2 2024an; beraz, 8,4 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 14,8 izatetik % 9,7 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 21,9 ziren, eta gizonen artean % 24,4; 2,5 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 12,3 eta gizonen % 7,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 36 | % 23,2 | 20 | % 24,4 | 16 | % 21,9 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 30 | % 19,4 | 18 | % 22,0 | 12 | % 16,4 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 74 | % 47,7 | 38 | % 46,3 | 36 | % 49,3 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 15 | % 9,7 | 6 | % 7,3 | 9 | % 12,3 |
| Guztira | 155 | % 100,0 | 82 | % 100,0 | 73 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 14,8 | % 16,3 | % 54,1 | % 14,8 | 135 |
| 2022 | % 20,1 | % 17,4 | % 49,0 | % 13,4 | 149 |
| 2023 | % 21,8 | % 19,7 | % 47,2 | % 11,3 | 142 |
| 2024 | % 23,2 | % 19,4 | % 47,7 | % 9,7 | 155 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 15.666 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 30.713 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.689 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 19.223 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,4[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 37), beste diru-sarrerak (% 9,9), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 2,8).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 30,4 da, probintziakoaren (28,9;
Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 3,3 da, probintziakoaren (2,4;
Guadalajarako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,8) gainetik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Auñón udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 54 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 34,8; gainerako % 65,2 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,1 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 40,2 zen eta emakumezkoena % 28,8; langabezia-tasa, aldiz, % 9,1 eta % 14,3 zen, hurrenez hurren.[11]
Okupatuen kopurua 46 zen 2023ean, 2021eko 39etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 34,8 osatzen dute, eta gizonek % 65,2.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 48 | % 31,0 | 30 | % 36,6 | 18 | % 24,7 |
| Langabeak | 6 | % 3,9 | 3 | % 3,7 | 3 | % 4,1 |
| Inaktiboak | 101 | % 65,2 | 49 | % 59,8 | 52 | % 71,2 |
| Guztira | 155 | % 100,0 | 82 | % 100,0 | 73 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 65,2), eraikuntza (% 15,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,0) eta industria (% 6,5).[12]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 17,4), eta oinarrizko okupazioak % 15,2.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 56,7 eta emakumeen % 68,8).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 8 | % 17,4 | 6 | % 20,0 | 2 | % 12,5 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 28 | % 60,9 | 17 | % 56,7 | 11 | % 68,8 |
| Oinarrizko okupazioak | 7 | % 15,2 | 5 | % 16,7 | 2 | % 12,5 |
| Ez dago jasota | 3 | % 6,5 | 2 | % 6,7 | 1 | % 6,3 |
| Guztira | 46 | % 100,0 | 30 | % 100,0 | 16 | % 100,0 |
Okupatuen % 65,2 besteren konturako langileak dira, eta % 34,8 norberaren konturakoak.[14]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 16 | % 34,8 | 12 | % 40,0 | 4 | % 25,0 |
| Besteren kontura | 30 | % 65,2 | 18 | % 60,0 | 12 | % 75,0 |
| Guztira | 46 | % 100,0 | 30 | % 100,0 | 16 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.054 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 52 km² denez, NAE lurraldearen % 20,3 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 59,8 arbolak (630 ha, 28 ustiategitan), % 40,1 lur goldagarria (422 ha, 15 ustiategitan), % 0,1 larre iraunkorrak (1,3 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,13 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 70 gidari zeuden erroldatuta: 52 gizon (% 74,3) eta 18 emakume (% 25,7)[17]. Biztanleen % 44,9 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 154 ibilgailuk osatzen zuten: 72 turismo, 28 furgoneta, 19 motozikleta, 15 kamioi eta 10 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 462 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (582) azpitik.
Turismoen batez besteko adina 14,2 urtekoa zen; turismoen % 8,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 20,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 55,6 diesel zen eta % 43,8 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,7; probintzian % 1,1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 50,3k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Guadalajara.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Guadalajara.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q425740.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Guadalajara.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Gaztela-Mantxako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

